ĐƯA VÀO ÁP DỤNG KỸ THUẬT SIÊU ÂM ĐÀN HỒI BẰNG MÁY FIBROSCAN 530 COMPAC TRONG CHẨN ĐOÁN SỚM XƠ GAN VÀ GAN NHIỄM MỠ TẠI BỆNH VIỆN QUÂN Y 120

FibroScan là một phương pháp mới, không xâm lấn, không bức xạ, nhanh chóng và đầy triển vọng cho việc chẩn đoán và định lượng tình trạng xơ gan ở các bệnh nhân có bệnh gan mạn tính.

Tại sao nên sử dụng phương pháp Fibroscan?

Xơ gan là hệ quả của hầu hết các bệnh gan mạn tính. Các nguyên nhân hàng đầu là viêm gan siêu vi B, gan siêu vi C, bệnh gan do dùng quá nhiều rượu bia. Theo số liệu thống kê có khoảng 8 -10% dân số nhiễm HBV, 1.5 – 3% dân số nhiễm HCV.

Máy Fibroscan 530 compact vừa mới đưa vào sử dụng tại Bệnh viện quân y 120

Xơ gan được chẩn đoán qua các phương pháp như: Khám lâm sàng, xét nghiệm máu, chẩn đoán hình ảnh (siêu âm, CT Scanner, đồng vị phóng xạ…), sinh thiết gan, thăm dò ổ bụng qua nội soi.

Sinh thiết gan gần đây được coi như là tiêu chuẩn vàng trong sự đánh giá xơ gan. Tuy nhiên đây là một phương pháp xâm lấn và tiềm ẩn các nguy cơ nguy hiểm mặc dù tỷ lệ biến chứng là hiếm khi xảy ra. Thêm vào đó sự chính xác của mẫu sinh thiết cũng là một vấn đề có thể dẫn đến sự sai lệch trong đánh giá xơ gan. Do đó cần phải có sự ra đời của một phương pháp không xâm lấn có thể mang lại một cái nhìn đầy đủ trong đánh giá các mô xơ trong gan, tình trạng xơ gan và mức độ trầm trọng trong các bệnh lý của gan.

Fibroscan là viết tắt của hai từ tiếng Anh Firbrosis (độ đàn hồi, độ xơ hóa) và Scan (quét). Ý nghĩa dịch của từ này có nghĩa là dùng máy quét đo độ đàn hồi, độ xơ hóa.

Fibroscan hoạt động theo nguyên lý nào?

Máy fiboscan có 02 khả năng đó là đánh giá xơ gan và gan nhiễm mỡ trong cùng 1 lần thăm khám.

Nguyên lý hoạt động của máy Fibroscan 530 compact

– Đánh giá xơ gan:

+ Sử dụng sóng đàn hồi tần số thấp (50Hz).

+ Vận tốc truyền của các sóng này liên quan trực tiếp đến tính đàn hồi của gan.

+ Nếu gan càng nhiều tổ chức xơ tức là mô gan càng cứng thì vận tốc sóng đàn hồi càng nhanh do đó chỉ số Fibroscan càng cao.

+ Đầu dò của máy được đặt ở kẽ liên sườn tương ứng vị trí thùy gan phải và/hoặc thùy gan trái. Thông tin thu được từ đầu dò sẽ được máy phân tích và hiển thị bằng một con số định lượng có đơn vị là kPa (KiloPascal).

+ Từ con số này mức độ xơ hóa sẽ được phân thành các mức độ (từ F0 đến F4) tương ứng với hệ thống phân loại METAVIR.

– Đánh giá gan nhiễm mỡ:

+ Sử dụng nguyên lý của sóng siêu âm.

+ Kết quả đo đạc cũng được hiển thị bằng một con số định lượng có đơn vị là dB/m

+ Từ con số này tình trạng nhiễm mỡ sẽ được phân thành các mức độ tương ứng (từ S0 đến S4).

Fibroscan được chỉ định trong những trường hợp nào? – Các bệnh viêm gan vi rút mãn tính:

+ Viêm gan B, C.

+ Theo dõi điều trị viêm gan virus

+ Đồng nhiễm

– Các bệnh chuyển hóa:

+ Gan nhiễm mỡ không do rượu + Bệnh tiểu đường

– Bệnh gan do rượu:

– Tăng áp lực tĩnh mạch cửa và tiên lượng

 – Các chỉ định khác:

 + Bệnh gan bẩm sinh

 + Ghép gan

 + Điều trị thuốc lao lâu ngày

 + Bệnh lý đường mật

Fibroscan chống chỉ định khi nào?

– Phụ nữ có thai

– Bệnh nhân có cấy ghép máy tạo nhịp tim, máy khử rung tim.

Thực hiện Fibroscan bệnh nhân cần chuẩn bị gì?

– Không nên ăn và uống trước khi thực hiện kỹ thuật 03 giờ

– Bệnh viện quân y 120 hiện đã có đầy đủ trang thiết bị hiện đại để đáp ứng nhu cầu của bác sĩ và khách hàng trong chẩn đoán sớm xơ gan và gan nhiễm mỡ, bao gồm:

– Xét nghiệm: từ xét nghiệm cơ bản đến các xét nghiệm chuyên khoa sâu;

– Chẩn đoán hình ảnh: Chụp cộng hưởng từ MRI, siêu âm, CT scanner, sinh thiết gan dưới định vị của siêu âm, máy Fibroscan 530 compact…

Bác sỹ Nguyễn Văn Dũng – Chủ nhiệm khoa Chẩn đoán hính ảnh – Bệnh viện quân y 120 đang siêu âm đàn hồi cho bệnh nhân bằng máy Fibroscan 530 compact

Những xét nghiệm, kỹ thuật trên được thực hiện hàng ngày tại Bệnh viện quân y 120, kể cả ngày lễ, tết và được thực hiện bởi các Bác sỹ chuyên khoa giàu kinh nghiệm nên luôn bảo đảm chất lượng chẩn đoán nhanh và chính xác./.

BS CKII Phan Hồng Phúc Đăng ngày 10/5/2018